Biura nieruchomości coraz chętniej poprawiają zdjęcia mieszkań i domów za pomocą sztucznej inteligencji: przemalowują ściany, dodają trawnik, usuwają bałagan. Eksperci ostrzegają, że to często przekracza granicę i wprowadza kupujących w błąd. Zjawisko ma już nazwę – „housefishing”.

Dom wyglądał zupełnie inaczej

Olivia Nicole, 29-latka z Wielkiej Brytanii, szukała w internecie pięciopokojowego domu w południowo-zachodnim Londynie. Ogłoszenie na portalu Rightmove przyciągnęło jej uwagę, ale na miejscu przeżyła zaskoczenie. Początkowo myślała, że przyjechała pod zły adres. Pokoje były dużo mniejsze niż na zdjęciach, wystrój się nie zgadzał, a okna okazały się wyraźnie mniejsze. Za sofą znajdował się też wystający fragment ściany, którego na fotografiach nie było.

Okazało się, że zdjęcia, które pojawiły się także na portalach Zoopla i Winkworth, zostały obrobione przez AI. Z ogłoszenia to nie wynikało. Kobieta musiała wziąć kilka godzin wolnego w pracy i uważa, że straciła czas. Wszystkie trzy firmy zapewniły BBC, że mają ścisłe zasady dotyczące używania AI, i usunęły te zdjęcia.

Jak powszechna jest ta praktyka

Szerokokątne obiektywy i Photoshop od dawna pomagały „powiększać” wnętrza. AI sprawia jednak, że takie zabiegi są łatwiejsze i dostępniejsze. Trudno ocenić skalę zjawiska – przyznaje Guild of Property Professionals, stowarzyszenie niezależnych pośredników, które wydało własne wytyczne dotyczące odpowiedzialnego stosowania AI. Z ankiety wśród 906 brytyjskich kupujących wynika, że co piąty z tych, którzy w ostatnim roku kupili dom, trafił na ofertę z cyfrowo ulepszonymi zdjęciami, na których nieruchomość wyglądała lepiej, niż było w rzeczywistości.

Jack Bushrod, który na swoim kanale Housing Horrors przegląda niezwykłe oferty z Rightmove, zauważa w ostatnich miesiącach „wysyp” takich zdjęć. Jego zdaniem wirtualne uporządkowanie pokoju albo dodanie mebli do pustego wnętrza jest w porządku. Problem zaczyna się, gdy znika filar, pojawia się okno albo retusz ukrywa plamy na dywanie czy pęknięcia płytek. Takich szczegółów, jak mówi, nie widać na ekranie, a wychodzą na jaw dopiero na miejscu. Większość widzianych przez niego zdjęć nie miała oznaczenia, że powstała przy pomocy AI.

Gdzie przebiega granica

Według brytyjskiego Trading Standards pośrednicy mogą stosować AI do podstawowej poprawy zdjęć albo do wirtualnego urządzenia pustego pokoju czy ogrodu, o ile informują o użyciu tej technologii. Zmiana struktury pomieszczenia, na przykład dodanie okna, lub ukrywanie cech nieruchomości może wprowadzać konsumentów w błąd i naruszać prawo.

Przykładem bardziej łagodnego podejścia jest sprzedająca dom w Lowestoft Cara. Zdjęcia jej domu, na których pokój syna został opróżniony z zabawek, a w pokoju córki zniknął domek dla lalek, zaskoczyły ją. Ufa jednak swojej agencji Howards, która przyznała się do użycia AI. Gdyby zmieniono konstrukcję lub dom przestał przypominać siebie, jak mówi, by interweniowała. Agencja wprowadziła politykę oznaczania wszystkich zdjęć obrobionych przez AI.

Co to oznacza dla polskiego kupującego

Opisane przypadki dotyczą Wielkiej Brytanii, ale podobne narzędzia są dostępne również w Polsce, więc nic nie stoi na przeszkodzie, by ktoś stosował je także w ogłoszeniach z naszego rynku. Nie znalazłem w materiale informacji o skali zjawiska u nas, dlatego warto po prostu zachować ostrożność. Ogólna zasada, że przedstawienie nieruchomości w sposób wprowadzający w błąd może być problematyczne dla konsumenta, obowiązuje w całej UE, choć szczegóły zależą od lokalnych przepisów.

Jak się zabezpieczyć przed rozczarowaniem?

• Sprawdź, czy ogłoszenie zawiera informację o użyciu AI lub wirtualnym urządzeniu wnętrz.
• Porównaj zdjęcia z rzutem, podanym metrażem i opisem – wielkość pokoi i okien powinna się zgadzać.
• Poproś o dodatkowe, nieobrobione zdjęcia lub krótki film z wnętrza.
• Zwracaj uwagę na zbyt idealne detale: równe trawniki, gładkie podłogi, brak jakichkolwiek śladów użytkowania.
• Przed dalekim dojazdem dopytaj o stan techniczny i kluczowe cechy mieszkania.

Źródło: BBC News – „The rise of 'housefishing’ – when does using AI go from enhancing to misleading?”